Projekt rozporządzenia – ograniczenia dostaw gazu

Zgodnie z realizacją uprawnienia zawartego w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1323, z późn. zm) został opracowany projekt rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu wprowadzania ograniczeń w poborze gazu ziemnego. Projektowane rozporządzenie, w chwili wejścia w życie, uchyli rozporządzenie obowiązujące dotychczas.

Cele nowego rozporządzenia

Celem projektowanych zmian jest określenie sposobu i trybu wprowadzania ograniczeń w poborze gazu, w tym:

  • określenie rodzaju odbiorców objętych ograniczeniami,
  • wprowadzenie definicji „odbiorcy chronionego”, który nie podlega ograniczeniom,
  • wyznaczenie na nowo stopni zasilania oraz zasad ich ustalania, odmiennie co do odbiorców, których moc przyłączeniowa jest mniejsza niż 5,5 MWh/h i osobno względem odbiorców o większej mocy przyłączeniowej,
  • wyznaczenie sposobów ogłaszania obowiązujących stopni zasilania, zwłaszcza poprzez ogłoszenie do publicznej wiadomości z 10-godzinym wyprzedzeniem,
  • używanie do określania stopni, wartości wyrażanych w jednostkach energii zamiast w dotychczas stosowanych jednostkach objętości.

Odbiorcy chronieni

Zgodnie z projektowanym rozporządzeniem pojęcie „odbiorców chronionych”, którym dostawy gazu muszą być zapewnione, odnosi się do:

  • odbiorców gazu ziemnego w gospodarstwach domowych,małych lub średnich przedsiębiorstw, których moc umowna nie przekracza 710 kWh/h, przyłączonych do sieci dystrybucyjnej gazowej,
  • podmiotów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej tj:

– zapewniających świadczenie opieki zdrowotnej,

– jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,

– jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego oraz jednostek współpracujących z tym systemem,

– przedszkola i szkoły,

– organy administracji publicznej,

– podmioty prowadzące żłobki i kluby dziecięce,

– odbiorców gazu ziemnego, zajmujących się wytwarzaniem zaopatrywaniem w ciepło wszystkich powyższych odbiorców chronionych.

Zatem ograniczenia będą miały zastosowanie do wszystkich odbiorców gazu ziemnego  z wyjątkiem wymienionych wyżej. Taki podział ulepszy system wprowadzania ograniczeń w poborze gazu ziemnego. Natomiast odbiorca chroniony, pomimo obowiązywania ograniczeń, będzie miał zapewnioną realizację dostawy gazu w umówionych ilościach, poprzez przekazywanie informacji o ilości gazu ziemnego przez dostawcę właściwemu operatorowi lub przedsiębiorstwu energetycznemu.

Stopnie ograniczeń w poborze gazu

Projektodawca wyliczył etapy wprowadzania ograniczeń, które rozpoczynają się od opracowania planów i przekazania informacji o maksymalnych godzinowych  i dobowych ilościach poboru gazu ziemnego. Informacje te przekazywane są odbiorcy i przedsiębiorcom energetycznym prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na obrocie gazem ziemnym. Kolejny tryb wprowadzania ograniczeń obejmuje dokonanie przez operatora systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemów połączonych gazowych zgłoszenia, o którym mowa w art. 53 ustawy oraz sporządzenie i przekazanie do Rady Ministrów wniosku, o którym mowa a art. 56 ust. 1 ustawy. Ostatnim etapem wprowadzania ograniczeń jest zastosowanie konkretnego stopnia zasilania.

Ograniczenia wprowadzane są w sposób umożliwiający odbiorcom dostosowanie działania ich instalacji gazowych do zmniejszonego poboru gazu ziemnego. Jest to bardzo istotne z uwagi na ewentualne uszkodzenia i zniszczenia obiektów sieci gazowych. Określone ograniczenie może trwać 12 godzin. Zatem odbiorcy nie zostaną zaskoczeni czasem trwania danego ograniczenia.

Projektowane zmiany określają także zakres i okres ochrony „odbiorców chronionych” przed wprowadzonymi ograniczeniami stanowiąc, że „w przypadku niedoboru gazu ziemnego w systemie gazowym lub wystąpienia skrajnie niskich temperatur zewnętrznych w okresie największego
zapotrzebowania na gaz ziemny w systemie gazowym jest on dostarczany do odbiorców chronionych tak długo i w takim zakresie, jaki pozwala na zapewnienie bezpiecznego funkcjonowania systemu gazowego”.

Natomiast zasadnicza zmiana dotyczy modyfikacji sposobu ustalania obecnie obowiązujących stopni zasilania i zapewnia operatorom większą możliwość w ich wprowadzaniu w zależności od wielkości mocy umownej odbiorcy. W stosunku do odbiorców o mniejszej mocy umownej –  poniżej 5,5 MWh/h – określone stopnie zasilania nie będą miały zastosowania.

11- stopień zasilania

Projekt rozporządzenia przewiduje wprowadzenie kolejnego, nieistniejącego obecnie, jedenastego stopnia zasilania – to całkowite ograniczenie poboru gazu ziemnego, jeśli dostępne ilości gazu ziemne nie będą wystarczające na pokrycie zapotrzebowania odbiorców chronionych.

Ponadto, projekt przewiduje, w przypadku dziesiątego stopnia zasilania, że minimalna godzinowa i dobowa ilość gazu ziemnego, nie może przekraczać minimalnego dobowego poboru gazu ziemnego odnotowanego w okresie jednego roku, w którym został opracowany plan.

Modyfikacji uległ także sposób ogłaszania do publicznej wiadomości informacji  o ograniczeniach , w szczególności przez wprowadzenie obowiązku ich podawania  z 10-godzinnym wyprzedzeniem. Poza tym, informacje o obowiązujących stopniach zasilania będą ogłaszane na stronach internetowych właściwych operatorów oraz przekazywane przez nich bezpośrednio podmiotom zlecającym świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji gazu ziemnego. Dotychczas stosowano komunikaty radiowe w programie I Polskiego Radia informujące o obowiązujących stopniach zasilania.

Projektowane zmiany przewidują także sposób współdziałania – w okresie obowiązywania ograniczeń – operatorów systemów dystrybucyjnych gazowych, operatorów systemów magazynowania gazu ziemnego oraz operatorów systemu skraplania gazu ziemnego z operatorem systemu
przesyłowego gazowego. Jest to spowodowane potrzebą posiadania przez te podmioty jednakowej wiedzy.

Reasumując projektowane zmiany mają wpłynąć na zwiększenie efektywności mechanizmu wprowadzania ograniczeń w poborze gazu ziemnego poprzez objęcie ograniczeniami wszystkich odbiorców, którzy nie zostali zakwalifikowani do kategorii „odbiorców chronionych”.