Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej przez Prezesa URE

Przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary

Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej zostało określone w art. 56 ust. 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U z 2019 r. poz. 755). Zgodnie z tym przepisem Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary jeżeli:

  1. stopień szkodliwości czynu jest znikomy,
  2. podmiot zaprzestał naruszania prawa lub
  3. zrealizował obowiązek

Należy pamiętać, iż przesłanka z punktu 1 musi być zawsze zrealizowana, natomiast przesłanki z punktu 2 i 3 mogą występować alternatywnie.

Charakter decyzji Prezesa URE

Decyzja Prezesa URE w przedmiocie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej ma charakter fakultatywny, wskazuje na to użycie sformułowania – „może” odstąpić od wymierzenia kary. Wskazuje to na uznaniowy charakter tej instytucji, a nie obligatoryjny. Zatem jest to wyjątek. Może być zastosowany jedynie wobec przedsiębiorcy w sytuacji, gdy nałożenie kary byłoby sprzeczne z podstawowymi funkcjami kary. Tylko wówczas gdy zachowanie podmiotu ma charakter przewinienia mniejszej wagi i jednocześnie zaprzestał on naruszeń prawa lub zrealizował ciążący na nim obowiązek.

Oznacza to, że mimo zaistnienia pozytywnych przesłanek decyzja Prezesa URE w tym przedmiocie nie jest decyzją związaną, gdyż ich wystąpienie nie obliguje organu do skorzystania z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 października 2014 r. (III SK 47/13, OSNP 2016, Nr 8, poz. 112) wskazał, że rozstrzygając, czy naruszenie obowiązku ciążącego na przedsiębiorcy można w okolicznościach faktycznych sprawy uznać za czyn o znikomym stopniu szkodliwości, zasadne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji tego stopnia wypracowanego w prawie karnym, skoro prawodawca posłużył się w art. 56 ust. 6a PE instytucją prawa karnego, z uwagi na represyjny charakter kar pieniężnych przewidzianych w tym przepisie.